Uitvoerder van het kunsten- en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Nieuws

Gewaad van abt Lieven Hugenois op de Topstukkenlijst

23.10.2019
Gewaad Lieven Hugenois - koorkap - foto © KIK-IRPA
Gewaad Lieven Hugenois - koorkap - foto © KIK-IRPAGewaad Lieven Hugenois - koorkap - foto © KIK-IRPA

Het gewaad van abt Lieven Hugenois uit de vroege zestiende eeuw is definitief beschermd als Vlaams topstuk. Het gewaad is een uitzonderlijk geheel van vroegzestiende-eeuwse liturgische kledij. Uit die periode zijn zeer weinig van dit soort gewaden bewaard gebleven. Daarom is het als zeldzaam en onmisbaar erfgoed voor Vlaanderen toegevoegd aan de Topstukkenlijst.

Uitzonderlijk geheel

Het gewaad wordt gedateerd tussen 1517 en 1535, de ambtsperiode van de abt, maar wellicht is het van 1518, het jaar van de aanstelling van Lieven Hugenois als abt van de Sint-Baafsabdij te Gent. Het bevindt zich sinds 1540 in de Gentse Sint-Baafskathedraal.

Het gewaad bestaat uit vier delen: een koorkap, twee dalmatieken en een kazuifel. Qua stijl situeert het gewaad zich op de overgang van laat-gotiek naar renaissance.

Borduurwerk van hoge kwaliteit

Vooral het borduurwerk van het kaproen of schild achteraan op de koorkap, vervaardigd van goud- en zilverdraad en veelkleurige zijde, is zowel artistiek als naar technische uitvoering van zeer hoge kwaliteit. Centraal op de koorkap zien we de zittende heilige Livinus, met in zijn rechterhand een tang waarin zijn afgerukte tong geklemd zit, en de knielende abt Lieven Hugenois, beschermd door een engel. 

In de Gentse Sint-Baafsabdij was er een grote devotie voor Sint-Livinus. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de abt van de abdij uit eerbetoon naar deze heilige  werd genoemd en zijn legende op de koorkap werd afgebeeld.

Over de Topstukkenlijst

Het Topstukkendecreet zorgt voor de bescherming van roerend cultureel erfgoed dat voor de Vlaamse Gemeenschap in Vlaanderen bewaard moet blijven. Het gaat om objecten met een bijzondere archeologische, historische, cultuurhistorische, artistieke of wetenschappelijke betekenis.

Op basis van het decreet wordt een Topstukkenlijst van zeldzame en onmisbare voorwerpen en verzamelingen opgesteld. Voor die beschermde voorwerpen gelden speciale beschermingsmaatregelen en uitvoerbeperkingen. Omdat aan het behoud van dit erfgoed groot belang wordt gehecht, is het ook mogelijk er restauratiesubsidies voor aan te vragen.