Uitvoerder van het kunsten-en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Topstukken

Enaamse Codex

Martijn van Torhout e.a. - Enaamse Codex
Artist:
Martijn van Torhout e.a.
Title: 
Enaamse Codex
Year: 
2011
Storage place: 
Stadsarchief Oudenaarde
Category: 
Cultuurhistorisch
Theme: 
Archivalisch en Documentair Erfgoed
Voordat de Enaamse codex versneden werd, was het een vrij uitgebreid compendium van religieuze rijmteksten in het Nederlands. In de huidige gefragmenteerde vorm is het handschrift een unicum in de Nederlandse literatuurgeschiedenis, daar van veel fragmenten helemaal geen andere kopieën of geen kopieën uit deze periode bekend zijn.
170 jaar na zijn ontdekking konden de literatuurhistorici nog niet alle raadsels rond de codex ontrafelen. Martijn van Torhout is zeker de auteur van het traktaat vander Biechten, maar is hij ook de auteur van de andere teksten? Was Martijn van Torhout een Enaamse monnik? Wat was de functie van een Middelnederlandse rijmbundel binnen een benedictijnerabdij?
Het handschrift werd gekopieerd aan het einde van de 13de eeuw. Diverse teksten uit de bundel werden in dezelfde periode ook geredigeerd. Het heiligenleven van de heilige Agatha is volgens de tekst zelf gedicht in het jaar 1286 in de abdij van Ename en dat van Maria Egyptiana in dezelfde abdij in 1290. De heilige Werner werd op 19 april 1287 in het Duitse Rijk vermoord. Omdat in diverse teksten vermeld wordt dat zij ontstonden in de Sint-Salvatorsabdij te Ename en deze teksten bovendien teruggevonden zijn in een codex behorende aan deze abdij en daterend uit dezelfde periode, wordt door sommige literatuurhistorici aangenomen dat de hele codex ontstaan is in deze abdij. De aard van de codex is evenwel atypisch voor een benedictijnerabdij.

33 losse perkamenten vellen van ca. 27 x 21 cm uit een band die oorspronkelijk minstens 257 bladen telde
de bladen bevatten fragmenten van 12 verschillende dichtwerken (gekopieerd in het laatste kwart van de 13de eeuw) en werden omstreeks 1530 versneden en als schutbladen gebruikt voor boekbanden van registers