Uitvoerder van het kunsten-en cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Regering

Topstukken

Beschermd door het Topstukkendecreet

Het Topstukkendecreet strekt tot bescherming van roerend cultureel erfgoed dat voor de Vlaamse Gemeenschap in Vlaanderen bewaard moet blijven, omwille van zijn bijzondere archeologische, historische, cultuurhistorische, artistieke of wetenschappelijke betekenis.

Met dat doel wordt een Topstukkenlijst (PDF) opgesteld van zeldzame en onmisbare cultuurgoederen. Voor deze topstukken gelden beschermingsmaatregelen inzake fysische ingrepen. Voor de in de lijst opgenomen topstukken kunnen restauratiesubsidies aangevraagd worden. Die subsidies kunnen maximum 80% van de kosten voor conservatie en restauratie belopen.

Het Topstukkendecreet bepaalt tevens dat er een voorafgaande toelating vereist is voor het  buiten Vlaanderen brengen van topstukken. Deze verplichting geldt zowel voor de in de Topstukkenlijst opgenomen topstukken als voor de topstukken die niet in de Topstukkenlijst werden opgenomen maar die beantwoorden aan de voorwaarden ‘zeldzaam en onmisbaar’ van het Topstukkendecreet. De weigering van de gevraagde toelating verplicht de Vlaamse overheid om het topstuk aan te kopen tegen de internationale marktwaarde.

Eigenaars of hun gemachtigden kunnen aan de Vlaamse overheid een certificaat van niet-bescherming als topstuk aanvragen. Dit certificaat garandeert dat het roerend goed of de verzameling waarvoor het certificaat werd afgeleverd geen beschermd statuut geniet en vrij buiten Vlaanderen gebracht kan worden.

De door de EU opgelegde vergunningsplicht voor het buiten de Europese Unie brengen van cultuurgoederen werd ingevoegd in het Topstukkendecreet. Hiermee worden geen nieuwe administratieve lasten opgelegd. Deze vergunningsplicht geldt al sinds 1993.

De Raad voor het behoud van het roerend cultureel erfgoed (de Topstukkenraad) adviseert de minister over de toepassing van het Topstukkendecreet.