Orgels: collectie Ghysels

De collectie
Tentoonstelling "Continental Superstar" (9 oktober 2008 - 8 maart 2009)
Orgels
Beelden
Opening tentoonstelling
Transport

De collectie

Omstreeks 1900 ontwikkelde Antwerpen zich naast Parijs als belangrijk productiecentrum van mechanische orgels. Gavioli en Limonaire verloren snel marktaandeel aan Mortier, Verbeeck en Decap in de Belgische, Zuid-Nederlandse en Noord-Franse danszalen, café’s en op de kermis. De productie, verhuur en verkoop van de duizenden orchestrions, dans-, straat- en carrouselorgels, en de uitgave van de orgelboeken waren big business. En bigger was ook toen al better – elke eigenaar van een danszaal wilde het grootste orgel hebben, het publiek wilde altijd de laatste hits.

Met de opkomst van de jukebox, de radio en de fono-industrie raakte heel dit patrimonium in verval. Vanaf de jaren vijftig werden de oude glories gesloopt of voor een appel en een ei verkocht aan - meestal Angelsaksische - collectioneurs.

Heel dit patrimonium ? Nee, in een kleine deelgemeente van Brussel bood Joseph Ghysels dapper weerstand aan de verwaarlozing en de uitverkoop. Met een hart voor muziek en een gewiekst handelsinstinct wist hij samen met kompaan Arthur Prinsen enkele pronkstukken te redden en te restaureren. De loodsen van Jefs schrijnwerkerij raakten snel vol, en als vanouds schitterden de namen Mortier, Fasano, Decap, Hooghuys en Bursens op de fronten. Het Schaarbeekse “Orgelmuseum” was geboren.

Dertig jaar lang hebben orgelzotten, liefhebbers van mechanische muziekinstrumenten, verenigingen en families heerlijke tijden beleefd “chez Jef en Jeannine”. Zowel techniek als design van deze instrumenten zijn immers ontworpen met slechts één enkel doel voor ogen : amusement brengen.

In de zomer van 2007 kocht Vlaams minister Bert Anciaux de collectie-Ghysels in het kader van zijn topstukkenbeleid. In afwachting van een definitief ontsluitingsplan zullen de 16 instrumenten in de Vierkante Koer van het Jubelparkmuseum (KMKG) opgesteld staan in hun natuurlijke biotoop : met dansvloer en bar. De ruimte wordt voor de gelegenheid omgedoopt tot “Continental Superstar”. Meer details over de collectie vindt u hier.

“Continental Superstar” was de titel die producer C. John Mears in 1976 bedacht voor zijn vinylplaat met opnames van het pronkstuk van de Ghysels-verzameling, wier faam toen al wereldwijd verspreid was : het grote dansorgel van Theophiel Mortier uit 1923. Het epitheton mag wat ons betreft ook slaan op Joseph “Jef” Ghysels, de man aan wie wij het behoud van dit schitterende patrimonium te danken hebben.