Lijsten

Lijsten verbonden met de UNESCO-conventie ter bescherming van het immaterieel cultureel erfgoed

Internationale lijst van immaterieel erfgoed in gevaar of nood

Het erfgoed in nood dat op de internationale lijst van immaterieel erfgoed in gevaar of nood kan gezet worden, moet aan volgende criteria voldoen:

• het moet aan de algemene definitie van immaterieel cultureel erfgoed voldoen (zie situering)
• het element is in nood omdat de levensvatbaarheid niet door de betrokken gemeenschap, groep, individuen of staat gegarandeerd kan worden. Het element wordt bedreigd waardoor het zonder hulp niet kan overleven of overgedragen worden aan volgende generaties
• er zijn maatregelen uitgewerkt of uitgedacht die de gemeenschappen, groepen of personen in staat stellen om de praktijk en de overdracht van het element verder te zetten
• bij het voordragen dienen gemeenschappen, groepen of individuen zoveel mogelijk betrokken te worden
• het element is in de inventaris opgenomen van de staat die het voordraagt
• in geval van extreem gevaar kan het intergouvernementele comité in samenspraak met de betrokken sta(a)t(en) het element op deze lijst zetten.

 

De representatieve lijst van het immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid

Nominaties voor de representatieve lijst moeten aan volgende criteria voldoen:

• het moet aan de algemene definitie van immaterieel cultureel erfgoed voldoen (zie situering)
• opname op deze lijst zal de zichtbaarheid, het bewustzijn en de betekening van dit immaterieel cultureel erfgoed verhogen en de dialoog bevorderen waardoor de culturele diversiteit wereldwijd gereflecteerd wordt
• bij het voordragen dienen gemeenschappen, een groepen of een individuen zoveel mogelijk betrokken te worden
• er dienen maatregelen ontwikkeld te worden voor ’safeguarding’ en de promotie van het element
• het element is in de inventaris opgenomen van de staat die het voordraagt

UNESCO riep in 1997, en in de praktijk vooral vanaf 2000, de lijst ‘Meesterwerken van het orale en immateriële erfgoed van de mensheid’ in het leven. In een eerste ronde (2001) werden er 19 items op deze lijst gezet, tijdens een volgende ronde in 2003 volgden er 23 en in 2005 werden er nog 43 aan deze lijst toegevoegd. Toen in 2006 de 'Conventie voor de bescherming van immaterieel cultureel erfgoed' in werking trad, werd dit proclamatieprogramma beëindigd. De elementen die op de ‘Lijst van Meesterwerken van het Orale en Immateriële Erfgoed van de Mensheid’ opgenomen werden, worden in 2009 automatisch op deze lijst opgenomen. Het proclamatieprogramma van de meesterwerken, dat UNESCO in 1997 in het leven riep, is intussen beëindigd.

 

Programma’s, projecten en activiteiten die de principes en doelen van de conventie uitdragen

Artikel 18 van de conventie legt de nadruk op projecten en programma’s die bijdragen aan het beschermen van het immaterieel cultureel erfgoed. Deze programma’s kunnen nationaal, subregionaal of regionaal van aard zijn en het belang van de notie van Zuid-Zuid of Noord-Zuid-Zuid samenwerking wordt door de conventie onderstreept.

Voor deze projecten zijn criteria opgesteld

• het programma (project of activiteit) heeft de bescherming van immaterieel cultureel erfgoed tot doel
• het programma beoogt de coördinatie van de beschermingsactiviteiten
• het programma reflecteert de principes en doelstellingen van de conventie
• het programma draagt bij tot de verhoging van de levensvatbaarheid van het immaterieel cultureel erfgoed
• het programma wordt uitgevoerd met deelname van gemeenschap, groep of individu
• het programma kan dienen als een subregionaal, regionaal of internationaal model voor beschermende activiteiten
• fe staat (staten), organismen die voor de implementatie zorgen en de gemeenschap, … dienen mee te werken aan de verspreiding van de goede praktijken
• het project is van toepassing op de specifieke noden van de ontwikkelingslanden

Voor de formele criteria die aan deze dossiers gesteld worden, verwijzen we naar de formulieren die UNESCO ter beschikking stelt.

 

Inventaris van immaterieel cultureel erfgoed Vlaanderen